Solo Game Developer - CẢM NHẬN CUỘC SỐNG

TRUYỆN THÚY KIỀU

Dạo gần đây ngoài việc dùng thời gian để hoàn thiện dự án game, thời gian còn lại cuối tuần có khi tôi dạo qua vài nhà sách. Nhiều lần đi ngang qua quyển Truyện Kiều, mà lần nào cũng bỏ qua, phần vì lúc nhỏ đi học không có thiện cảm với môn văn dù rất thích đọc sách truyện, phần vì cách giới thiệu tác phẩm này trong chương trình học ở cấp trung học và phổ thông quá sức kém hấp dẫn. Việc học văn trong trường đúng ra phải giúp học sinh cảm nhận được cái hay đẹp của văn học và nghệ thuật, đáng tiếc phần lớn lại phản tác dụng vì đa phần chương trình trong trường dành phần lớn vào các tác phẩm mang tính nặng tính tuyên truyền và khô khan. Hầu như mọi sự cảm nhận của học sinh đều bị thầy cô dạy văn hoặc chương trình giáo dục bóp chết bằng một loạt các ý có sẵn cho trước. Sau này lớn lên biết suy nghĩ chút ít mới thấy chương trình dạy văn ở trường đã giết chết cái hay đẹp của nhiều tác phẩm văn chương kinh điển của dân tộc. Khi thế hệ thanh thiếu niên xa rời cái hay đẹp của văn học, nghệ thuật, mất đi sự cảm nhận về những điều tốt đẹp, tự nhiên họ sẽ tìm tới những thứ tiêu cực khác trong cuộc sống. Cũng không khó hiểu khi các vụ bạo lực trong xã hội càng ngày càng nhiều, con người sống càng ngày càng ích kỷ, đua đòi vật chất xa rời các giá trị tốt đẹp ngàn đời của dân tộc Việt.

May mắn thay, lần nay tôi đã dừng bước trước tác phẩm Truyện Thúy Kiều, được biên soạn bởi giáo sư Trần Trọng Kim. Trên kệ có ba cuốn sách Truyện Kiều, nhưng tôi bị ấn tượng bởi sự tâm huyết của những người xuất bản cuốn Truyện Thúy Kiều này, từ nội dung trên bìa sách, chất lượng giấy in, toàn bộ từ trong ra ngoài rất chỉn chu. Khi cầm cuốn sách trên tay, lật từng trang khiến ta có cảm giác đang đọc một cuốn cổ thư chứa đựng nhiều giá trị to lớn. Có thể nhiều người quan niệm sách hay nằm ở nội dung, nhưng đối với một tác phẩm in ấn công phu như thế này thể hiện sự tâm huyết và trân trọng của đội ngũ xuất bán đối với tác giả Nguyễn Du và giáo sư Trần Trọng Kim, người đã có công biên soạn lại tác phẩm của cổ nhân từ nhiều nguồn để đưa người đọc đến gần với nguyên bản nhất.

Trong phần lời nói đầu, giáo sư Trần Trọng Kim giảng giải khá nhiều điều hay và sâu sắc của tác phẩm, điều mà trong suốt nhiều năm tôi ngồi ở ghế nhà trường chưa có cô giáo dạy văn nào làm được. Phải là một học giả uyên bác về văn hóa, văn học sâu sắc, tầm hiểu biết rộng rãi mới có thể giúp người đọc hiểu được cái hay đẹp của tác phẩm với phần bình luận và phân tích của mình. Tôi trộm nghĩ có lẽ nhiều giáo viên dạy văn cũng chưa từng đọc và hiểu hết tác phẩm Truyện Kiều, cho nên khó mà trách được cách dạy khô cứng và thiếu cảm hứng của họ. Vì khi bạn không thực sự yêu thích một điều gì đó, bạn không thể truyền tình yêu đó qua cho người khác. Một điều thực sự nguy hại đối với một môn có tác dụng khai mở tâm hồn cho nhiều thế hệ.

Tôi thực sự khâm phục tình cảm của giáo sư Trần Trọng Kim đối với cuốn sách này. Điều đó thể hiện rất rõ ở các phần chú giải, hầu như mỗi trang đều có các chú giải giúp người đọc hiểu rõ hơn về các địa danh và điển cố trong văn học, lịch sử Trung Hoa được tác giả Nguyễn Du sử dụng để miêu tả tâm trạng của nhân vật hoặc dùng để tả cảnh một cách hết sức điêu luyện. Thực sự ông được ca ngợi là đại thi hào của dân tộc cũng không có gì quá đáng. Nhiều khi tôi tự hỏi không biết vào thời của ông có bao nhiêu người đủ khả năng viết một câu truyện hoàn toàn bằng thể thơ lục bát như vậy.

PHẬT ĐẠO: CON ĐƯỜNG HÒA BÌNH & THỊNH VƯỢNG

Vẫn như mọi khi, thỉnh thoảng trong đầu lóe lên một ý tưởng gì đó, tôi cảm thấy mình phải viết xuống để cho chính bản thân mình hiểu và sau này đọc lại. Biết đâu trong đống chữ nghĩa này về sau lại có những ý nhỏ nào đó hữu ích cho bản thân thì sao. Cuộc đời của mỗi người là thiên biến vạn hóa, nhiều khi tự nhìn lại những điều mình làm hay suy nghĩ của mình trong quá khứ cũng có thể học hỏi để tiến bộ. Cho nên tôi cũng không câu nệ chuyện khả năng trình bày viết lách giỏi hay dở, chỉ đơn giản là nghĩ tới đâu viết tới đó. Những điều tôi viết ra đây, thực ra cũng chỉ là xào đi nấu lại của những người đi trước, tuy không có gì mới nhưng tôi xem nó là một lời tự nhắc nhở bản thân. Đôi khi câu chữ cũng mông lung, nhưng nếu cố chấp đợi mọi thứ phải hoàn hảo thì rút cuộc sẽ chẳng có gì.

Trong tựa bài, tôi không nói Phật Giáo vì tôn giáo trong thế giới ngày nay nó giống như là một điều gì đó đặc quyền riêng biệt cho một tầng lớp người trong xã hội. Nhưng nếu tôi nói Phật Đạo, thì nó chính là một con đường hay phương pháp mà bất cứ ai nếu muốn có thể tự nghiên cứu và thực hành đúng thì đều sẽ nhận được lợi lạc cho cá nhân và gia đình tùy vào mức độ hiểu nông hay sâu của từng người.

Phật là một danh từ xuất phát từ xứ Ấn Độ, nó không đề cập đến một vị thần hay thánh nào để mọi người tôn sùng, cúng bái. Danh từ này được tạm dùng để nói về một người đã nhận thức hay hiểu rõ được căn nguyên nguồn gốc mọi khổ đau trên thế gian và nguyên lý vận hành của tự nhiên vũ trụ, hay nói ngắn gọn đó là "giác ngộ". Giác ngộ là một quá trình lâu dài, một người không phải tự nhiên mà "giác ngộ", cái cảm giác tự nhiên "nhận thấy" căn nguyên của sự vật, sự việc chỉ là kết quả của quá trình "giác ngộ", nó giống như một cái cây lâu năm thu nhận tất cả những dưỡng chất cần thiết từ đất trời, rồi đến ngày đến tháng tự nó ra hoa kết trái.

Không riêng gì ở Ấn Độ, ở Việt Nam hay Trung Hoa từ trong nền văn hóa cổ xưa hàng ngàn năm, cũng đã có những con người được gọi là "Chân Nhân". Chân Nhân là một trong những danh từ khác cũng dùng để chỉ những người đã giác ngộ được nguyên lý vận hành của vũ trụ, tự nhiên. Từ góc nhìn của họ thì mọi hành động hơn thua tranh giành, tư lợi của số đông người trong xã hội đều là chuyện vô nghĩa bởi vì cuối cùng ai cũng phải chết. Cho nên đa phần họ không còn muốn ở gần những người đó nữa, bởi vì trong một đám đông u mê có mấy ai chịu dừng lại để mà suy nghĩ, nhìn nhận lại hành động của mình. Những vị Chân Nhân khi biết được chúng sinh cứng đầu khó độ đành chọn nơi rừng sâu, núi cao sống cuộc đời xa trần lánh thế tự an vui với cảnh thanh tịch vắng vẻ. Cũng nhờ có đời sống lành mạnh, không tranh đua hay bào mòn thân thể với các thú vui thể xác nên họ có một tuổi thọ dài hơn so với người đời. Người đời càng sống lâu lại càng tạo nghiệp và chịu đau khổ, nhưng Chân Nhân càng sống lâu thì càng giác ngộ ra nhiều điều, những điều mà nếu dùng tư duy của người trong thế gian sẽ không bao giờ lý giải nổi. Bởi vì sự khác biệt như vậy, nên lại có những danh từ như "tiên, thánh" hay "tu tiên" xuất hiện để nói về đời sống của họ.

Đức Phật Thích Ca hay các vị Chân Nhân khác, đều là những người bỏ nơi ồn ào về nơi yên tĩnh tu tập thiền định rồi từ đó hiểu ra được những gì mà những người khác vì còn mải mê tranh giành chém giết nên không có cơ hội hiểu ra. Trong con mắt của những vị này thì tất cả những thứ vật chất trên thế gian mà người đời cho là quý giá, phải giành lấy hay dùng thủ đoạn để có được cũng không khác gì cát bụi, hư ảo, hôm nay có, ngày mai mất, ngay đến cả thân xác cũng không tồn tại vĩnh cửu thì việc thâu gom vạn vật trong thiên hạ về cho mình cũng chỉ là việc làm vô nghĩa không những hại người mà còn hại cả bản thân. Từ nhận thức như vậy mà Đức Phật Thích Ca đã chỉ ra con đường Trung Đạo để mọi người có phương pháp thoát ra khỏi bể khổ do chính mình và những người khác trong xã hội tự tạo ra.

Trung đạo là con đường cân bằng đã được đúc kết thành nhiều bài học được lưu truyền cho đến ngày nay ví dụ như câu "tri túc thường lạc", biết đủ là an vui. Nhiều người sẽ hỏi thế nào là "đủ"? Nếu chỉ trả lời "đủ" nghĩa là không "tham" thì vẫn còn mù mờ khó hiểu cho nhiều người. Vậy thì ta phải quay trở lại tìm hiểu các điều kiện để duy trì sinh mệnh của một sinh vật trên quả đất. Các điều kiện căn bản là gì? Đó là lương thực, nước uống, nơi trú ẩn. Nếu một khi muốn có thêm một cái gì đó, ta hãy suy nghĩ về ba điều này, ở trong mỗi điều kiện trên ta phải xác định một mức cụ thể ví dụ như lương thực, nước uống đủ dùng trong một tuần, nơi trú ẩn đủ che nắng, mưa, nóng, lạnh trong hai năm. Nếu những gì ta đang có đã thỏa mãn hay vượt quá điều kiện này thì là "đủ". Điều kiện đặt ra phải trong khả năng thực hiện, nếu vượt quá khả năng thì tự bản thân chúng ta phải hứng chịu khổ sở khi cố truy cầu nó hay còn gọi là "trèo cao té đau". Cảm giác mệt mỏi khi cố đạt được điều gì đó chính là tiếng chuông báo động cho việc một người đang làm chuyện quá khả năng của mình. Nếu chúng ta có cảm giác này thì hãy giảm điều kiện xuống thì tự động sẽ có cảm giác "đủ". Một điều quan trọng khác là đừng lấy cái kết quả mà người khác đạt được để làm điều kiện cho bản thân mình. Khi cảm thấy "đủ" nghĩa là nhẹ nhõm và an vui. Và khi "đủ" rồi thì sẽ có thời gian để trau dồi học hỏi thêm, nhờ đó mà đời sống tự nhiên nảy nở phát triển. Sẽ không còn ai phải cố gắng giành lấy những thứ không thuộc về mình, nghĩa là tự khả năng mình không thể đạt được mà phải dùng thủ đoạn thấp hèn, xào trá để chiếm lấy.

Con đường Trung Đạo nghĩa là không khổ quá và cũng không sướng quá. Điểm ở giữa là điểm thoát khỏi cảnh "bần cùng sinh đạo tặc" và cũng không rơi vào cảnh "sướng quá hóa rồ" hay "phú quý sinh lễ nghĩa". Người nghèo khổ quá vì mưu cầu sự sống mà vất vả không đủ thời gian để học hỏi tu dưỡng đạo đức, người giàu có quá vì mưu cầu sự xa hoa, trụy lạc, ái dục mà cũng quên luôn chuyện cần phải học hỏi để tu bổ tinh thần. Hiện giờ chúng ta đang chứng kiến hai thái cực này ở trên trái đất. Người nghèo quá thì nhìn vào lối sống của người giàu rồi bất chấp thủ đoạn để cố gắng có được những cái ngoài tầm tay, người giàu có quá thì cố gắng bòn rút công sức của những người nghèo hơn, ít thông tin, kiến thức hơn để duy trì cái sự giàu có của mình. Hai thái cực đối lập này tạo thành sự chống đối lẫn nhau trên quả địa cầu, cả hai bên đều bòn rút tận diệt tài nguyên thiên nhiên mà hòng đạt được cái mình cho là tốt đẹp. Cuối cùng là tự chúng ta đẩy chúng ta vào con đường hủy diệt.

Cho nên bất luận mức độ hiểu biết về Phật Đạo hay Trung Đạo tới đâu và thực hành đúng dù chỉ 1% thì trái đất cũng sẽ thở phào nhẹ nhõm trước gánh nặng ô trược mà loài người đã và đang gây ra trong suốt hàng nghìn năm. Khi đã hiểu ra lập tức "phóng hạ đồ đao lập địa thành Phật", nghĩa là thôi không giành giật, chém giết lẫn nhau thế giới tự nhiên hòa bình. Tiền của, sức lực thay vì chế tạo vũ khí giết chóc thì được dùng để phục hồi tự nhiên, làm cho quả đất xanh tươi trở lại. Lúc đó mưa tự nhiên thuận, gió tự nhiên hòa. Nếu mỗi người hiểu ra và chỉ dùng lương thực đủ cho nhu cầu duy trì sinh mệnh của mình thì tự nhiên lương thực được phân bổ lại, số người chết đói sẽ giảm đi. Trong Đạo Lão có nói "tổn hữu dư, bổ bất túc", lấy chỗ thừa bù vào chỗ thiếu là như vậy. Giữ được sự cân bằng thì khắp mọi nơi đều thái bình, thịnh vượng.

Xã hội con người cũng như một rừng cây, có cây lâu năm, có cây ngắn ngày. Có cây cần phải nương nhờ vào cây khác để phát triển, còn có những giống cây tự nó cũng đã đủ khả năng trở nên lớn mạnh nhờ sự học hỏi thích nghi tốt với môi trường. Tuy mỗi cây là một cá thể nhưng nếu đứng riêng một mình thì sớm muộn cũng ngã đổ trước gió bão, cho nên hợp lực với nhau tạo thành khu rừng cùng nương tựa và hỗ trợ nhau mới là hướng đi có lợi cho tất cả cá thể trong quần thể cây cỏ.

VIỆT NAM SỬ LƯỢC

Lịch sử không chỉ có những cuộc chiến đẫm máu, cũng không phải chỉ là những trang sử toàn thắng, những thứ đã xảy ra trong quá khứ cũng không thể xét đoán từ cái nhìn một chiều của bên chiến thắng. Người đọc sử, tìm hiểu quá khứ cần phải bỏ đi tư duy một chiều và thành kiến để có sự nhìn nhận khách quan trên nhiều khía cạnh của cuộc sống qua từng thời kỳ, từng giai đoạn.

Lúc tuổi thơ đi học trong trường, môn lịch sử hầu như không có một trọng lượng nào trong bộ nhớ của tôi. Ấn tượng duy nhất chính là những chiến thắng liên miên, ngày tháng năm, số quân địch bị giết với các kết luận là những lời khen ngợi sáo rỗng. Hoàn toàn là những thứ vô nghĩa, tốn thời gian. Phải nói là sách giáo khoa nhồi sọ đã làm rất tốt nhiệm vụ của mình là khiến cho chúng ta quên mất ta là ai. Cũng giống như trứng của một con đại bàng, nhưng lại được gà vịt ấp và nuôi dưỡng, đến khi lớn lên nó cũng không biết mình là đại bàng.

Mãi cho đến một khoảng thời gian trên Youtube xuất hiện nhóm bạn làm một loạt phim ngắn Việt Sử Kiêu Hùng, những đoạn phim tuy ngắn ngủi nhưng là những đoạn phim làm về lịch sử Việt Nam hay tràn đầy cảm xúc nhất tính đến thời điểm đó mà tôi được xem. Sau này cùng với bản tính tò mò sẵn có, tôi đã kiếm được cuốn VIỆT NAM SỬ LƯỢC của học giả Trần Trọng Kim. Có lẽ do ác cảm với môn sử từ lúc đi học mà đây là cuốn sách lịch sử Việt Nam đầu tiên tôi mua đọc. Thật sự nội dung rất hấp dẫn gấp một ngàn phần trăm sách lịch sử nhồi sọ ngày xưa ở trường.

Ấn tượng đầu tiên chính là sự khiêm tốn của ông Trần Trọng Kim trong lời tựa. Và xuyên suốt những trang sách đó bao gồm tất cả các sự kiện diễn biến những gì đã xảy ra từ thời dựng nước, cho dù đó là nước Tàu đánh nước ta hay nước ta đập tan quân Tàu thì ngôn ngữ sử dụng nói về các nhân vật của hai bên đều được trình bày một cách tôn trọng lịch sự với các diễn biến khách quan dẫn đến những biến cố đó. Sẽ không có những từ ngữ như “quân ta, bọn nó, kẻ địch, phe chính nghĩa, bọn gian tà, chiến thắng oanh liệt, rút lui chiến thuật, v.v…”. Vì sao? Vì bất cứ chiến thắng của ai đi nữa, đều do đánh đổi xương máu, sinh mạng dân chúng của các bên tham gia.

Đọc cuốn sách này tôi học được gì? Có thể sự chính xác của mọi sự kiện không tuyệt đối, nhưng theo đúng tinh thần của tác giả biên soạn, tạm thời chưa có tấm áo đẹp thì ta hãy mặc tạm một manh áo bình thường, đợi ngày sau có những người tài giỏi hơn nghiên cứu tìm tòi lại được những chi tiết chính xác bổ sung vào ta sẽ có một tấm áo tốt hơn, hoàn chỉnh hơn. Đây là bài học đầu tiên về sự khiêm tốn và tự biết mình.

Bài học thứ hai, lịch sử không chỉ có đánh nhau chém giết, tranh đoạt mà nó còn chứa đựng nhiều điều khác như văn hóa, chính trị, tập quán, đời sống tôn giáo tinh thần, v.v... của con người tại mỗi thời kỳ, mỗi giai đoạn. Bất cứ loại sách sử nào chỉ có ca ngợi chiến thắng, chém giết đều là sách của những kẻ khát máu hoặc được soạn ra với mục đích củng cố quyền lực của kẻ cai trị.

Bài học thứ ba là những bình luận của tác giả rất khách quan về cái được và cái chưa được của mỗi thời kỳ. Không phải cứ minh quân thánh chúa thì ta tôn sùng cho là hay, là giỏi, là chân lý tuyệt đối, vì họ cũng là con người cũng sẽ có những sai lầm do khách quan hoặc chủ quan. Lịch sử chính là bài học, là tấm gương để ta tự sửa mình. Ví dụ: bạn kinh doanh buôn bán, khởi nghiệp thua lỗ, nếu bạn muốn tiếp tục đứng lên gầy dựng lại sự nghiệp, bạn sẽ phải suy nghĩ nhìn nhận lại những gì mình đã làm, chỗ hay chỗ dở để khắc phục, cải thiện, tức là bạn đang nhìn lại lịch sử của chính mình để rút ra kinh nghiệm, để tiến bộ hơn. Ở mức đô quản lý tầm vĩ mô hay vi mô cũng nên như vậy.

Thiết nghĩ một quyển sách sử hay như cuốn VIỆT NAM SỬ LƯỢC nên đến được với nhiều người hơn. Đọc qua rồi ta sẽ cảm nhận được tính quật cường của giòng giống Bách Việt, để hiểu được sự giằng co lâu đời của ta và Tàu, để hiểu được tại sao dân khí lúc suy lúc thịnh, lúc nhược lúc cường. Đọc để thấy làm vua hay quan cũng đều là nhất thời, dân vạn đại.

Lịch sử cũng như một con thuyền chuyên chở các triều đại, thể chế qua thời gian, hiểu về lịch sử ta cũng sẽ hiểu được không một triều đại, thể chế, chính quyền nào tồn tại mãi mãi mà chúng sẽ liên tục thay đổi ứng với quy luật của tự nhiên là “thành, trụ, hoại, diệt”, còn xét trên phương diện cá nhân của các loài sinh vật là “sinh, lão, bệnh, tử”. Đây cũng chính là điều mà bên nhà Phật gọi là vô thường. Thường là bất biến, không bao giờ thay đổi. Vô thường thì ngược lại luôn luôn thay đổi, những gì luôn luôn thay đổi ta gọi là vô thường. Sự biến đổi không ngừng của tất cả mọi vật trên cuộc đời theo dòng thời gian chính là vô thường, lịch sử là vô thường. Hiểu được như vậy ta sẽ có cách sống và quyết định hòa hợp với thời cuộc. Đó cũng là ý nghĩa của việc học lịch sử một cách đúng đắn.

THUẬN THIÊN GIẢ TỒN, NGHỊCH THIÊN GIẢ VONG

VIỆT NAM VĂN HÓA SỬ CƯƠNG

Đọc tác phẩm này sẽ giúp chúng ta hiểu thế nào là văn hóa. Bạn sẽ không thể hiểu được sự sâu sắc của hai chữ "văn hóa" chỉ bằng cách đọc vài bài giải thích sơ xài đăng trên mạng của một ai đó không rõ tên tuổi, danh tánh hay từ vài trang báo lá cải mà nguồn trích dẫn lại càng làm bạn bối rối hơn. Những định nghĩa được xào nấu, góp nhặt, tản mác này không có tác dụng gì lớn ngoại trừ làm cho bạn cảm thấy hai từ "văn hóa" sao mà hiển nhiên tầm thường, tẻ nhạt mà đúng ra phải là ngược lại.

Tác phẩm này là của học giả Đào Duy Anh, một trong những học giả có tiếng tăm của Việt Nam trong thế kỷ 20. Trải qua nhiều biến cố lịch sử dài hàng ngàn năm của dân tộc Việt Nam, tài liệu lịch sử còn tồn tại đến ngày nay để cho người Việt Nam học hỏi và tìm hiểu về lịch sử văn hóa dân tộc mình không nhiều. Các tác phẩm về lịch sử Việt Nam đã ít, các tác phẩm nói về văn hóa lại càng ít hơn. May mắn là đất nước ta còn có những học giả uyên bác như Trần Trọng Kim, và Đào Duy Anh là những người dành đời mình để biên soạn những bộ sách về sử học và văn hóa cho thế hệ sau có cơ hội hiểu về những điều tốt đẹp cũng như hạn chế của người Việt Nam.

Những cái hay, cái dở của chúng ta bắt nguồn từ chính sự thiếu hiểu biết về lịch sử và văn hóa. Có những điều chúng ta làm theo thói quen, như một cái máy được lập trình sẵn từ đời này qua đời khác mà không hiểu tại sao ông bà, tổ tiên đã làm như vậy. Chính vì không hiểu biết như vậy, nên khi thời cuộc thay đổi, ta cũng không biết được cái gì là giá trị tốt đẹp cần giữ gìn, cái gì là hủ tục lỗi thời phải bỏ hoặc thay đổi cho kịp với sự tiến bộ của nhân loại.

Vậy thì văn hóa là gì? Tại sao nó lại quan trọng? Văn hóa là giá trị, giá trị văn hóa cao là văn minh, giá trị thấp là lạc hậu lỗi thời. Cư xử bạo lực, thô lỗ, tục tĩu, khoe khoang, trụy lạc là biểu hiện của văn hóa thấp kém. Ngược lại với những điều đó là biểu hiện văn hóa cao hay còn gọi là văn minh, tiến bộ.

Muôn vạn lời nói của tôi cũng sẽ dư thừa, bởi vì chỉ cần đọc qua tác phẩm Việt Nam Văn Hóa Sử Cương này, bạn cũng sẽ tự đúc kết ra được câu trả lời cho riêng mình. Trong bài viết này tôi chỉ viết ra những điều mình đã hiểu được, để minh chứng cho giá trị của một tác phẩm hay. Nó hay ở chỗ là sau khi đọc xong, bạn sẽ cảm thấy sự hiểu biết của mình được mở rộng hơn so với lúc trước. Tôi đã từng có cảm giác hơn bốn ngàn năm lịch sử của tổ tiên, dân tộc bừng bừng sống dậy trong từng tế bào của mình khi đọc cuốn Việt Nam Sử Lược của tác giả Trần Trọng Kim. Đến với Việt Nam Văn Hóa Sử Cương của Đào Duy Anh, đời sống sinh hoạt của người Việt Nam qua từng giai đoạn thời kỳ lại như dòng nước êm đềm thấm đẫm đến chân tơ, kẽ tóc.

Khi gấp cuốn sách lại, tôi hiểu được sức nặng của hai từ "văn hóa". Những thói quen sinh hoạt, làm ăn, giao thương, giải trí, tôn giáo, tín ngưỡng nếu chỉ trong ngày một, ngày hai ta sẽ không thấy có gì đặc biệt, nhưng nếu nó lặp lại qua hàng chục, hàng trăm năm, người ta sẽ nhận ra được một mẫu số chung vô hình trong cách hành xử của con người trong xã hội. Mẫu số chung vô hình đó chính là văn hóa, nó cũng là thước đo tính nhân văn của một xã hội. Bây giờ bạn đã có thước đo trong tay, hãy thử đo xem chúng ta đang sống trong xã hội có nhân văn hay không? Và nếu nó không tốt đẹp như người ta tô vẽ, liệu bạn có dám chọn sống một đời sống văn hóa cao nhưng lẻ loi hay tự hòa mình vào đống bùn nhơ nhớp đông vui. Văn hóa cũng như một ngọn núi kỳ vĩ, càng lên trên cao tầm mắt sẽ càng rộng rãi, nhiều cảnh đẹp sẽ hiện ra. Nhưng để leo lên trên cao cần có sự kiên trì, nhẫn nại cho nên số người sống dưới chân núi đông vô số kể. Tôi đang cố gắng leo lên đỉnh núi và hy vọng gặp bạn ở đó vào một ngày không xa.

DẪN NHẬP VĂN MINH

Trong xã hội có sự phân chia giàu nghèo quá lớn như hiện nay, người nghèo quá bận rộn mưu sinh, một ngày dài lao động vất vả đã rút cạn sức lực và thời gian khiến họ hiếm khi có cơ hội để bồi dưỡng kiến thức và tinh thần của mình. Đôi khi việc đơn giản là đọc một cuốn sách cũng trở thành một việc xa xỉ. Cứu cánh duy nhất có lẽ là những lời rao giảng thâm sâu của cao nhân online nào đó xuất hiện nhan nhản trên mạng xã hội mà khó có thể biết được tác giả thực sự là ai vì người đăng ít khi trích nguồn. Các cao nhân này thường mượn lời hay ý đẹp của người khác để thu hút sự chú ý cho bản thân mình.

Trái lại, những người có đời sống tưởng chừng dư dả giàu có lại đắm chìm trong các hoạt động thụ hưởng vật chất khác, họ mải miết với những thú vui xa hoa của mình nên cũng chẳng mấy khi quan tâm đến sách vở hay các hoạt động tinh thần đúng nghĩa khác. Thỉnh thoàng họ cũng giết bớt thời gian rảnh rỗi bằng những mảnh vụn triết lý cao thâm trên mạng. Tuy nhiên những mảnh vỡ triết học như vậy không thể lấp đầy các khiếm khuyết trong nhận thức của con người mà nó còn tạo ra những cái nhìn phiến diện, xa lìa tổng thể. Điều này lại càng làm cho người ta có những cái nhìn sai lạc về những vấn đề tưởng chừng như mình đã hiểu rất rõ. Việc này cũng giống như uống thuốc mà không theo chỉ định của bác sỹ, không những không hết bệnh mà còn tạo ra các phản ứng nguy hại ngoài mong đợi.

Nền văn minh của con người phát triển qua hàng ngàn năm với sự xuất hiện của rất nhiều triết lý và tư tưởng từ Đông sang Tây, tất cả đều hướng về việc đưa cảnh giới tinh thần của con người đến gần với sự lương thiện. Duy chỉ từ thế kỷ 19 đến nay, trong khoảng 200 năm, sự trỗi dậy của học thuyết thiên về vật chất, vô thần lại cho rằng vật chất quyết định ý thức. Tiền đề của học thuyết này phủ nhận hoàn toàn sự tồn tại của các hoạt động tinh thần, chẳng khác nào một liều thuốc đầu độc tinh thần con người, biến họ thành nô lệ cho các ham muốn vật chất. Nó làm cho họ mục rỗng từ bên trong, sống như một cái xác không hồn, mặc cho người khác thao túng và điều khiển. Một người muốn tự chủ cuộc đời của mình cần có đầy đủ ý thức, nhận thức và các điều kiện vật chất. Do vậy một cái nhìn hoàn chỉnh phải bao gồm các hoạt động về ý thức, nhận thức và vật chất. Các yếu tố này tương sinh tương hỗ, con người sẽ không tồn tại được nếu thiếu một trong hai, không cái nào quyết định cái nào, có khi cái này nắm phần chủ động nhưng cũng có lúc cái khác nắm phần quyết định. Tuỳ thời tuỳ cảnh mà hai thứ chuyển đổi vai trò cho nhau để giúp đời sống con người được toàn vẹn.

Rất nhiều người trong xã hội hiện đại hay nói về văn minh, nhưng phần lớn đều hiểu văn minh là các yếu tố vật chất, làm cho con người sung sướng với các khoái lạc vật chất đơn thuần. Nhưng như tôi đã nêu ở trên văn minh của con người phải gồm cả hai yếu tố tinh thần và vật chất. Khi bàn về văn minh một tác gia và cũng là một nhà tư tưởng Nhật Bản sống ở thế kỷ 19 là ông Fukuzawa Yukichi cũng đã để lại một tác phẩm “Bàn về Văn Minh”, một chủ đề nghe qua có vẻ đơn giản nhưng để hiểu được nó đầy đủ ta cần phải xem xét nhiều khía cạnh bao gồm văn hóa, chính trị, kinh tế, lịch sử. Với nhiều khía cạnh đan xen như vậy, đòi hỏi người đọc cũng cần phải có một tinh thần học hỏi rộng mở nên vị tác gia này còn để lại một tác phẩm khác là “Khuyến học”, như một bệ đỡ nâng bước cho những ai muốn khám phá và nâng cao giá trị bên trong của mỗi người. Cá nhân tôi nhận thấy, để mọi người có thể sống chung vui, bình yên trên trái đất này thì việc tự học hỏi cái hay đẹp của các luồng tư tưởng và triết lý từ cổ chí kim, không phân biệt Đông Tây, không cố chấp bám víu cố định vào một lý thuyết nào đó mới là con đường giúp chúng ta đạt đến đời sống văn minh lành mạnh về tinh thần lẫn vật chất.

Hai cuốn sách tôi đề cập ở đây, tuy hay nhưng ta vẫn luôn nên nhớ rằng bất cứ tác giả nào cũng đều là con người, nên tác phẩm của họ cũng chứa đựng điều đúng và không đúng do tư kiến riêng của mỗi người vì các hạn chế về địa lý, đời sống sinh hoạt xã hội trong thời đại mà họ sinh sống. Vì vậy có nhiều điều có thể đúng trong thời điểm đó, nhưng lại sai lạc so với thời đại mà thông tin liên lạc phát triển như ngày nay. Cho nên khi đọc sách cũng không nên làm nô lệ cho sách vở.

HẬU QUẢ CỦA NỀN GIÁO DỤC TỆ HẠI

Loại vũ khí nguy hiểm nhất dùng để xâm lược một quốc gia là gì? Đó không phải là vũ khí hạt nhân hay bất kỳ loại tên lửa siêu thanh hay trí tuệ nhân tạo nào. Vậy đó là gì? Sự tha hóa tiếng Anh gọi là corruption, nó có một tên khác là “tham nhũng”. Nhưng tha hóa mới là tên gọi chính xác, các cách nói khác đều là giảm nhẹ, tránh né. Một con người tha hóa sẽ thực hiện hành vi tham nhũng. Tham nhũng là hành động được thực hiện bởi người đã bị tha hóa về tinh thần, đạo đức, nhân phẩm. Các quốc gia phương Tây và Hoa Kỳ đã xác định Trung Quốc và Nga là hai quốc gia sử dụng “tha hóa” làm vũ khí xâm lược. Đối với các loại vũ khí thông thường thì người ta dùng chiến thuật nhưng khi dùng một thứ vô hình như “tha hóa” làm vũ khí thì phải nói đến chiến lược.

🌟Chiến lược này đòi hỏi phải có đầu vào. Đó là gì? Những con người tha hóa với các tính chất đặc trưng như không biết phân biệt đúng sai, tham lam và mù quáng trước các loại cám dỗ, yếu đuối về tinh thần, không dám tự mình đứng lên làm bất cứ việc gì. Không dám tự mình đảm đương trách nhiệm, thích đùn đẩy chuyện của mình cho người khác, v.v… Một số người về mặt tự nhiên đã có những tính chất này, nhưng không phải ai sinh ra cũng đã có những thứ đó. Giả sử số người tha hóa có sẵn trong bản chất là n, và số người bình thường là m thì m luôn luôn lớn hơn n. Tại vì nếu sự xấu xa đến tột đỉnh thì sẽ không còn sinh vật nào tồn tại đến thời điểm này mà ngồi viết bài. Vì vậy khi sử dụng “tha hóa” làm vũ khí chiến lược thì cần làm cho n lớn hơn m. Và cách đơn giản dễ dàng tăng số lượng n lên đó là hủy hoại nền tảng giáo dục đạo đức của quốc gia mục tiêu, khiến nó suy yếu từ từ, làm cho nó mục nát từ bên trong. Chiến lược này đòi hỏi thời gian lâu dài lên đến trên năm mươi năm, có khi gần cả trăm năm, và được kế thừa bởi nhiều thế hệ lãnh đạo, người này chết đi, người khác lên thay vẫn tiếp tục thực hiện kế hoạch đó. Cho nên trong cuộc chiến kéo dài mấy ngàn năm giữa Trung Quốc, và dân tộc Việt thì năm mươi năm hay một trăm năm chỉ là con số quá nhỏ bé. Nhưng nếu thành công thì có thể nô lệ hóa vùng lãnh thổ đó thêm vài ngàn năm nữa, xóa bỏ thành công một dân tộc, củng cố thêm tham vọng bá quyền, bá chủ thế giới của giới lãnh đạo Trung Quốc.

🌟Những chính sách như “vành đai con đường” (Belt and Road) hay còn gọi là đường lưỡi bò ngụy trang dưới vỏ bọc hỗ trợ phát triển kinh tế cho các nước thành viên thông qua các dự án phát triển cơ sở hạ tầng. Các quốc gia này thường là nước nghèo, tỷ lệ tham nhũng cao. Thông qua một số lượng n nhỏ trong chính quyền để thay đổi, méo mó chương trình giáo dục của họ. Từ đó tạo ra một số lượng m nạn nhân bị tha hóa ngày một nhiều hơn. Số tiền bỏ ra mua chuộc một quan chức tham nhũng so với lợi ích khi đã nô lệ được một quốc gia thì chỉ như hạt muối bỏ xuống biển, hạt cát trên sa mạc. Cơ chế tha hóa nó hoạt động hệt như cơ chế của một con zombie (xác sống) trong phim, từ một con bị nhiễm, nó cắn những người khác biến họ trở thành xác sống vô tri và đi lan truyền tiếp. Số lượng nạn nhân tăng theo cấp số nhân (exponential), nên chỉ trong vòng một thời gian ngắn là dân số trái đất thành zombie hết. Nhưng cơ chế của “tha hóa” nó tinh vi, thâm độc và ít vấp phải sự chống đối hơn so với zoombie, bởi vì nó đầu độc người ta từ từ, mỗi lần là một lượng độc nhỏ, khiến nạn nhân khó lòng nhận ra, cho đến khi tích lũy đủ lượng thì độc tố phát tác, vô phương cứu chữa, Trời Phật bó tay.

🤫Một người dốt, không biết đọc viết, nhưng họ là người tốt, họ sống với bản tính lương thiện của mình. Giá trị họ mang lại cho cuộc đời gấp nhiều lần hơn so với một người tha hóa. Dốt thì cải thiện được, còn ngu thì khó để làm cho khôn hay thông minh. Ngu là đối lập với khôn, chứ dốt thì chỉ là biết nhiều chữ hay ít mà thôi, nhiều người học ít chữ, bằng cấp không có nhưng vẫn chế tạo được máy móc, phục vụ được kinh tế sản xuất cho nhiều người xung quanh. So với người học giỏi, nhiều bằng cấp, mà cả đời không chế ra được cái gì giúp ích cho xã hội. Vậy thì người dốt đó thông minh hơn người không dốt mà ngu. Người ngu thì khó mà tự mình khai sáng mình. Ngược lại người dốt nhưng thông minh thì sẽ tự tìm cách để khai sáng bản thân.

🧠Cho nên chiến lược dùng “tha hóa” làm vũ khí sẽ biến giáo dục thành cỗ máy để uốn nắn những người dốt thông minh thành người ngu, tha hóa. Dấu hiệu cho thấy một hệ thống giáo dục bị sử dụng cho vũ khí “tha hóa”: chương trình giáo dục thay đổi thường xuyên, sách đổi thường xuyên không dùng lại được, lương giáo viên thấp khiến họ phải tha hóa, biến chất từ từ để duy trì kế sinh nhai, hạ thấp tầm quan trọng của lịch sử và văn hóa, văn học, thể thao, nghệ thuật, khiến người ta tin rằng toán, lý, hóa, ngoại ngữ mới là những thứ mang lại một cuộc đời sung túc, hạnh phúc. Một đặc điểm khác là khiến người ta tin rằng bằng cấp cao là con đường duy nhất để được sung sướng, hoặc thành ông này bà nọ đè đầu cưỡi cổ người khác thì bản thân và gia đình mới được sung sướng. Trong khi thực tế thì một người bình thường chỉ cần được làm công việc mình thích và thu hoạch đủ chu cấp cho nhu cầu sinh hoạt cá nhân hay gia đình là đã có một cuộc sống nhẹ nhàng, viên mãn. Bạn không cần phải trở thành số một hay vô địch không đối thủ thì mới hạnh phúc. Quyền lực tột đỉnh thì cô đơn tột cùng, giàu sang nhất thế giới thì suốt ngày lo giữ của không dám đi đâu sợ lúc mình vắng mặt thì người khác cướp mất.

👉Một quốc gia mà phần lớn dân số bị tha hóa, yếu đuối về thể chất, bạc nhược về tinh thần sẽ trở thành miếng mồi ngon cho ngoại bang tấn công. Cho nên thông qua chương trình giáo dục đã bị méo mó bởi vũ khí “tha hóa”, sẽ tạo ra tầng tầng lớp lớp con người mất đi sự gắn bó với quê hương, đất nước, ông bà, tổ tiên vì không còn hiểu biết gì về lịch sử. Văn hóa, nghệ thuật không phát triển thì tinh thần con người sẽ đi xuống, đầu óc không tỉnh táo thì sẽ dễ tìm đến các loại chất kích thích như bia, rượu, thuốc lá điện tử, và các chất gây nghiện khác. Thể thao không phát triển, số người thích cụng ly, nâng ly nhiều hơn số người thích thể thao thì dân số không đủ sức khỏe mà phát triển kinh tế, hoặc bảo vệ lãnh thổ khi có biến cố. Tinh thần bạc nhược thì đâu có dám noi gương Bà Trưng, Bà Triệu, hay Hưng Đạo Vương và các bậc tiền nhân khác. Đây chính là đầu ra của chiến lược dùng “tha hóa” làm vũ khí xâm lược.

Theo dòng lịch sử thì Trung Quốc từ ngàn xưa, qua bao triều đại đã thực hiện âm mưu đồng hóa người Việt, bằng nhiều thủ đoạn và cách thức như bắt đổi trang phục, học cách cư xử theo các lễ nghi của phương Bắc, học chữ viết, học tiếng nói, học lịch sử của thiên triều. Ngày xưa ít phương tiện hơn, nên tốc độ đồng hóa phải kéo dài hàng ngàn năm. Ngày nay cùng với sự phát triển của nhiều phương tiện truyền thông, báo, đài, truyền hình, mạng xã hội, kết hợp với một bộ máy chính quyền dày đặc những con người hở ra là tham nhũng sẵn sàng làm tay sai cho tiền bạc thì việc đánh phá nền tảng giáo dục của thiên triều lại dễ dàng hơn bao giờ hết.

Cho nên tại sao chúng ta lại thấy tệ nạn xã hội, trộm cắp, cướp giật tràn lan. Các giá trị đạo đức nền tảng trong gia đình ngày càng suy sụp. Đó là hậu quả của một chương trình giáo dục tệ hại.

😵Lịch sử đất nước hơn 4000 năm mà chỉ dạy gần 70%-80% là thời cận đại, phần còn lại nếu nói là "cưỡi ngựa xem hoa" thì quá nhẹ nhàng, mà phải nói là cưỡi ngựa dẫm nát hoa mới đúng tình hình thực tế. Hầu như chẳng còn bao nhiêu học sinh đi học còn hứng thú với lịch sử nước nhà, hỏi ra còn chẳng biết vua Việt Nam gồm những ông nào. Nhưng nếu hỏi vua Trung Quốc, thì có thể kể không sót ai, bởi vì ngày nào ti vi cũng chiếu hết phim đời Tống, Hán, Mãn Thanh, v.v... Nếu đây không gọi là âm mưu đồng hóa bằng phương tiện truyền thông xã hội thì còn gọi là gì?

😵Rồi còn những tác phẩm văn học liên quan đến lịch sử rất hay, nhưng tác phẩm hay thì người đọc phải được đọc trọn vẹn. Còn kiểu chặt từng khúc, rồi ghép vào chương trình học văn thì dù có đọc muôn kiếp cũng không thấy được cái hay. Giống như xem phim, đọc truyện mà nhảy đến khúc cuối coi kết thúc, còn lại diễn biến tình huống tại sao dẫn đến kết thúc đó thì không biết, xem hay đọc kiểu đó chẳng học hỏi thêm được cái gì, có chăng là những thứ sáo rỗng. Tư duy không phát triển hay lớn lên được, khiến người ta chán không thèm đọc sách, đã dốt nay còn nát hơn. Mỗi một tác phẩm văn học, thơ ca hay điện ảnh đều là những bài học mà tác giả muốn gửi đến khán thính giả. Cho nên dạy học mà chặt từng khúc, rồi bắt phân tích cái hay dở thì chỉ toàn là nói xạo và nói những điều bịa đặt. Hay nói thẳng ra là dạy người học dối trá để đạt thành tích hay điểm số cao. Dần dà nó biến thành thói quen, tước đi khả năng tư duy độc lập của một con người bình thường.

😵Học sinh đi học mà học kiểu dối trá đó, đương nhiên lớn lên, tính dối trá đó nó trở thành một điều tự nhiên. Khi đó sẽ không còn khả năng nhận biết được điều mình nói, việc mình làm là dối trá, mất khả năng nhận thức đúng sai. Khi xã hội có quá nhiều người xem điều đó là hiển nhiên hay bình thường bởi vì ai cũng làm vậy. Nếu mình không làm vậy thì thằng khác cũng làm, mình không làm mình bị thiệt. Khi đó chính là lúc nền tảng đạo đức, giáo dục của quốc gia đó đã đi xuống mức thấp nhất. Hậu quả là con người chỉ còn biết làm mọi cách để kiếm lợi ích cho bản thân, bất chấp hậu quả mình gây ra cho người khác như thế nào. Bởi vì ngay từ nhỏ không ai nói cho họ biết điều họ đang làm là sai. Chính họ cũng sẽ dạy cho con cái họ cách cư xử như vậy, thế hệ này, đến thế hệ khác. Cho nên mới gọi là xã hội suy đồi đạo đức, trộm cướp nổi lên, quốc gia đại loạn. Khi đó thì không cần phải đánh mà cũng tự sụp đổ. Các nước ngoại bang chỉ chờ cơ hội tốt như vậy, đẩy nhẹ quân sang không cần tốn công sức cũng có thể sát nhập vùng lãnh thổ đó, xóa sổ dân tộc đó. Chấm dứt sự hiện diện của họ trên trái đất. Đơn giản và nhẹ nhàng.

✍️Con người chỉ bảo vệ những thứ có sự liên kết chặt chẽ, mối quan hệ khăng khít với bản thân họ. Học lịch sử đúng đắn chính là xây dựng mối liên kết đó với tổ tiên, ông bà cha mẹ ngàn đời. Để biết được tính thiêng liêng của mảnh đất nơi mình đang sinh sống, biết được sự khó khăn để có được một mảnh đất cắm dùi phải đổ bao nhiêu mồ hôi, công sức và xương máu, chịu bao nhiêu bệnh tật, ốm đau mới duy trì được quyền sở hữu cho đến thế hệ của mình. Nếu không biết được những khó khăn này, thì mối liên hệ bị cắt đứt. Chẳng ai tha thiết bảo vệ một thứ quá xa lạ với mình. Đó chính là tầm quan trọng của việc dạy và học môn lịch sử. Toán, lý, hóa, ngoại ngữ chỉ là để kiếm kế sinh nhai tạm thời, nhưng lịch sử văn hóa mới giúp bảo tồn nơi sinh sống, sinh hoạt, chỗ ăn ngủ, mất đất, mất nhà là mất luôn quyền tự do, bởi vì không có ai cho mình tá túc thì mình ở đâu? Ăn nhờ ở đậu đâu có quyền quyết định chuyện gì. Lang thang mãi như dân Do Thái, cuối cùng cũng tìm cách quay trở lại mảnh đất quê hương để xây dựng quốc gia, cộng đồng. Tiếng nói của mình chỉ có giá trị lớn nhất trên mảnh đất thuộc chủ quyền của mình. Còn bất cứ ở nơi nào khác đều không có trọng lượng. Cho nên hãy bắt đầu tìm hiểu lịch sử ngay bây giờ, không phải vì miếng cơm manh áo, mà vì tương lai lâu dài.

🌟Điều gì còn đọng lại sau khi chúng ta đọc một quyển sách lịch sử?

Không phải con số, không phải dữ kiện ngày, tháng, năm mà là những câu chuyện và cảm xúc. Ngày tháng rồi cũng phai nhạt, câu chuyện cũng đến lúc phai mờ dần trong tâm trí. Nhưng cảm xúc hào hùng, anh dũng dám từ bỏ lợi ích riêng của cá nhân, tính mạng để chiến đấu bảo vệ sự tự do không chỉ cho riêng hạnh phúc cá nhân mình mà cho cả một cộng đồng dân tộc hàng trăm, ngàn, triệu người. Những rung động này là thứ còn lại mãi trong mỗi người đọc, nếu chúng ta cũng có cùng cảm nhận như họ. Theo năm tháng, những rung động này khó có thể gọi được thành tên, nhưng ta biết nó luôn ở đó, và nó sẽ quay trở lại khi có những hoàn cảnh và điều kiện cụ thể xuất hiện.

THE INCREDIBLE ADVENTURES OF VAL HELSING

Số lượng game RPG tôi chơi tuy không nhiều, nhưng cũng không ít, đặc biệt là dòng game Action RPG. Mặc dù vậy, đây là lần đầu tiên tôi viết một bài cảm nhận về một tựa game ARPG. Trước đây nhiều người hay viết bài đăng lên diễn đàn, tôi thì viết riêng để tự mình đọc và cho những vị khách vãng lai hữu duyên ghé thăm blog. Tựa game hôm nay tôi muốn đề cập đến là The Incredible Adventures of Val Helsing. Game này ra đời cũng khá lâu rồi, không phải là game mới nóng hổi nhưng nó có sự độc đáo riêng, một phần khác là do tôi thích chơi game cũ vì các giá trị hoài cổ và tính kinh tế (ha ha ha). Tính đến thời điểm hiện tại tôi chưa chơi hết game nhưng có một số điểm tôi cảm thấy hay và muốn chia sẻ tại đây.

Âm nhạc trong game rất du dương dễ chịu, mặc dù là game chiến đấu, nhưng mỗi lần trở về lại căn cứ để mua sắm, nâng cấp, bản nhạc nền êm dịu giúp người chơi thư giãn, mang lại một khoảng thời gian bình yên trước khi bước vào trận chiến tiếp theo với quái vật trên con đường phiêu lưu.

Cấu tạo nhân vật khá đơn giản chỉ có năm loại thuộc tính bao gồm Strength, Dexterity, Will Power, Luck. Với số lượng này rất dễ để người chơi nắm bắt và bớt đau đầu khi phải chọn phân bổ điểm kỹ năng mỗi lần lên level. Khác với nhiều game RPG khác, việc phân bổ điểm chọn kỹ năng trong game này rất dễ chịu.

Bảng chiêu thức cũng đơn giản dễ chịu, người chơi không bị choáng ngợp trước một rừng chiêu thức như trong các game RPG hay MMORPG khác. Cảm giác của tôi khi chơi game tuy có những giây phút bất ngờ nhưng không quá căng thẳng nếu biết phối hợp các chiêu thức của nhân vật.

Cách chiến đấu trong game ngoài việc chặt chém bằng chuột trái và phải thì số lượng chiêu thức chính để sử dụng nằm gọn trong bốn đầu ngón tay. Nghĩa là có bốn kỹ năng chính, mỗi kỹ năng có thêm ba hiệu ứng phụ chỉ được kích hoạt bằng điểm Rage. Điểm Rage tăng lên khi tiêu diệt được một quái vật. Riêng phần combo được kích hoạt bằng key Space hơi khó hiểu. Nếu đã quen với cách chiến đấu kích hoạt chiêu thức trong các game ARPG cổ điển người chơi sẽ phải tốn một khoảng thời gian để làm quen với cách điều khiển và phong cách chiến đấu mới này.

Các quái vật trong game sở hữu lượng máu khá lớn và có tập tính tấn công theo bầy đàn sẽ gây ra không ít khó khăn cho người chơi dù là ở độ khó bình thường. Cách thức tấn công của quái vật cũng khá đa dạng, người chơi sẽ có cảm giác như đang trong một trận combat của Dota với các hiệu ứng Slow, Paralyze, Hook, Bomb, v.v... do quái vật tung ra. Một số con quái vật còn biết bỏ chạy khi bầy đàn chỉ còn lại 1-2 con. Một số quái vật đánh xa sở hữu khả năng di chuyển và biết chạy né xa người chơi nếu bị áp sát, loại quái vật này rất khó chịu, đặc biệt khi bầy quái vật có nhiều con tanker sở hữu lượng máu cao, giáp dày xông ra trước, trong khi những con quái đánh xa này giữ khoảng cách và nã đạn vào người chơi khiến việc người chơi phải chết đi sống lại là điều hết sức bình thường.

Hình ảnh trong game lấy bối cảnh về ma cà rồng, ma sói và thời kỳ cơ khí, cách mạng công nghiệp bên châu Âu nên tạo hình nhân vật đặc biệt khác lạ so với các tựa game nhập vai kiểu Dragon & Dugeon. Thay vì phải đối đầu với binh đoàn Ogre, Dragon, Skeleton thì người chơi sẽ phải đương đầu với đám ma sói, ma sói cơ giới, binh đoàn chuột cống, binh đoàn lính chì và một số dị nhân đột biến khác. Sau khi đã dọn dẹp sạch bản đồ, người chơi sẽ có những phút thư giãn đi dạo qua những cánh rừng thông rất đẹp hay đi dạo trong thị trấn cổ hoặc ghé thăm khu ổ chuột trong yên bình.

Nhiều vũ khí trong game cho phép người chơi gắn ngọc vào để nâng cấp hiệu năng. Mỗi vũ khí có sức chứa ngọc nhất định. Người chơi cũng có thể kết hợp 2 loại ngọc giống nhau hay tạo ra loại ngọc mới từ 2 loại khác nhau với sự giúp đỡ của NPC trong game. Ngoài ra cũng còn một cách để tăng sức mạnh cho vũ khí hay trang bị là sử dụng khả năng Enhance của một vài NPC.

Reputation và Perk, dịch ra có nghĩa là “danh tiếng” và “lợi thế”, việc hoàn thành một cột mốc thành tựu (Achievement) nào đó sẽ mang lại điểm danh tiếng cho nhân vật từ đó mở ra một số lợi thế mà người chơi có thể chọn như là một món quà mà những người thiết kế game dành tặng cho bạn. Các “lợi thế” (perk) này sẽ giúp nhân vật của bạn cầm cự được lâu hơn trước sự đàn áp của đám quái vật khát máu.

Hình phạt trong game liên quan đến cái chết của nhân vật. Mỗi lần nhân vật của bạn chết, nó không phải là một sự chấm dứt hoàn toàn theo kiểu “game over” phải chơi lại từ đầu như trong các game Rogue-like. Thay vào đó bạn được chọn hồi sinh nhân vật với một số tiền nhất định. Rất may mắn là tiền kiếm được trong game khá dễ dàng nhờ số tiền thu được khá cao từ việc buôn bán ve chai đồng nát và các thứ vũ khí, trang bị vô dụng. Ngoài ra một số hình phạt phụ liên quan đến câu chuyện khi bạn đưa ra lựa chọn sai, bạn sẽ bị mất đi một vài điểm chỉ số. Số lượng hình phạt phụ không nhiều, nên người chơi cũng không cần bận tâm lắm.

Cách dẫn dắt câu chuyện trong game cũng ngắn gọn đơn giản. Mô tả nhiệm vụ chính và phụ đều ngắn gọn nhẹ nhàng. Người chơi sẽ không bị ngán ngẫm trước hàng đống chữ vô nghĩa như trong các tựa game RPG hiện đại. Hệ thống bản đồ và chỉ hướng nhiệm vụ cũng rõ ràng, dễ hiểu giúp tiết kiệm được cho người chơi khá nhiều thời gian mày mò tìm đường đi nhất là khi diện tích màn chơi lớn.

Cảm nhận chung khi chơi game là bạn sẽ cảm thấy nhân vật của mình rất mạnh đối với từng cá thể quái vật nhưng sẽ không có cảm giác vô địch khi phải đương đầu trước một bầy quái vật lúc nhúc. Mặc dù biết cái chết trong game chỉ là giả tạm, nhưng cảm giác sợ chết vẫn xuất hiện khiến bạn sẽ có lúc phải bỏ chạy khi sự khủng bố của đám quái vật cùng các chiêu thức gây ra hiệu ứng lửa, băng, tê liệt, độc tố, v.v xảy ra thường xuyên và quá sức chịu đựng. Đám quái vật trong game dù có lúc dễ gục ngã trước độ sát thương của trang bị và vũ khí mà bạn có, nhưng sự lì lợm, không chịu bỏ cuộc và quân số áp đảo của chúng sẽ khiến bạn chùn bước. Đôi khi bỏ chạy là để tránh cái chết tạm thời, thực ra là tránh cảm giác thất bại thua cuộc. Ngược lại nếu chấp nhận cái chết và sử dụng khả năng hồi sinh với tổn thất cho mỗi lần sống lại bằng một số tiền gom góp được, bạn sẽ dễ dàng đưa tiễn bầy quái vật hung hãn về bên kia thế giới sống một cuộc đời mới.

https://en.wikipedia.org/wiki/Halloween

HALLOWEEN

31 tháng 10, 2022

Sự ra đi của 150 người trong ngày lễ Halloween ở Hàn Quốc có lẽ là một lời nhắc nhở mọi người về ý nghĩa thật sự của ngày lễ này. Trong thời kỳ toàn cầu hóa, có nhiều ngày lễ vốn dĩ là truyền thống văn hóa của một số quốc gia trở nên phổ biến và du nhập sang các nước khác. Nhưng không phải ai cũng hiểu hết ý nghĩa của nó, dẫn đến việc cách thức họ đón nhận nó cũng sai lệch, thông thường người ta chỉ học theo cái vẻ bề ngoài mà không mấy ai quan tâm đến ý nghĩa thực sự của những ngày lễ này.

Ngày lễ Halloween nó đặc biệt hơn một số ngày lễ quốc tế khác vì sự liên hệ đến các truyền thống tôn giáo tâm linh sâu sắc. Nó liên quan nhiều đến truyền thống của Thiên Chúa Giáo, là ngày lễ để tưởng nhớ đến các vị thánh đã hy sinh tánh mạng để che chở cho con người và cầu nguyện cho những linh hồn lạc lối. Về phần các vị thánh thì đơn giản và dễ hiểu, còn những linh hồn lạc lối chính là những người khi còn sống tham lam, ích kỷ, ham thích vui chơi hưởng thụ vật chất, trụy lạc, phạm phải nhiều tội ác như sát sinh hại mạng, trong lòng chất chứa nhiều thù hận cho nên họ không có đủ phước đức để lên thiên đàng khi phải bỏ lại xác thân con người vì một lý do nào đó. Cho nên các hoạt động truyền thống xa xưa trong ngày này sẽ bao gồm các hoạt động cầu nguyện, ăn chay, làm lễ tưởng nhớ đến các vị thánh và vong linh người đã khuất. Các hoạt động này đều hướng đến phần thiện lương và mang tính chất thanh tịnh cao đẹp trầm lắng, góp phần xoa dịu đi tâm tính nóng nảy, dễ thù hằn của cả người sống và những người khuất mặt khuất mày.

Những hoạt động như hóa trang đi xin kẹo của trẻ em cũng có ý nghĩa riêng đẹp đẽ của nó. Đây có lẽ là hoạt động có nhiều người tham gia và bị hiểu sai nhiều nhất trên thế giới, bởi vì họ chỉ thấy nó hay hay vui vui và làm theo mà không ý thức gì về ý nghĩa đằng sau nó. Rất ít người đặt câu hỏi tại sao người ta lại hóa trang trong ngày này và việc đi xin kẹo có ý nghĩa gì? Thời xa xưa người ta rất sợ ma quỷ, nhưng ngày nay có vẻ như hóa thân thành ma quỷ ăn nhậu nhảy múa rung lắc hù dọa người khác lại trở thành thú vui của rất nhiều người ở nhiều nơi trên thế giới. Nó hoàn toàn đi ngược lại với những ý nghĩa ẩn đằng sau ngày lễ Halloween.

Ngày Halloween bắt nguồn từ niềm tin và các nghi thức của Thiên Chúa Giáo, đây cũng là ngày mà họ tin rằng các linh hồn lạc lối đầy thù hận hay còn gọi là ma quỷ được cho phép đi đòi nợ lần cuối cùng trước khi biến mất hoàn toàn khỏi mặt đất. Nói ngắn gọn nó là ngày báo oán trả thù, cho nên những ai muốn đi ra đường vào ngày này cần phải hóa trang để những vong linh đó không nhận ra mình mà đòi nợ, đòi mạng. Ngoài ra vào ngày này thời xưa, người ta cũng có hoạt động để kết nối tình thương giữa người với người và người sống với người chết như quyên góp và chia sẻ thực phẩm với những người nghèo khổ đói rách và cầu nguyện cho những linh hồn bất hạnh chẳng may bị đọa lạc để xoa dịu sự đau khổ của họ. Những đứa trẻ muốn ra đường quyên góp đồ ăn phải mặc đồ hóa trang để không bị ma quỷ bắt đi, trách nhiệm của người nhận đồ quyên góp là phải chia sẻ chúng cho những người nghèo khổ khó khăn và thực hiện cầu nguyện cho các linh hồn lạc lối.

Các hoạt động này tương đương với bố thí, cúng dường, cầu siêu của truyền thống Phật đạo. Đây là một ngày lễ dành cho tha nhân, giống như ngày cúng cô hồn ở Việt Nam. Vì vậy khi hiểu đúng được ý nghĩa của ngày lễ này, những người tham gia cũng sẽ thực hành đúng thay vì tụ tập đông đúc, ăn nhậu, hát ca, giả ma, giả quỷ rồi chuốc lấy những hậu quả thảm khốc không đáng có.

Nguồn tham khảo:

ĐIỂM MÙ CỦA SỰ VẮNG MẶT

Có những thực tế và sự thật vẫn không ngưng tồn tại cho dù chúng bị bỏ qua.

- Aldous Huxley

Có một thực tế là loài người gặp khó khăn trong việc nhận ra sự tồn tại của một điều gì đó. Ví dụ bạn là một lập trình viên rất giỏi, tất cả những tính năng của ứng dụng giao cho bạn đều được bạn hoàn thành tốt và nhanh. Mọi công việc từ dễ đến khó đều được bạn hoàn thành một cách dễ dàng. Đến khi đánh giá kết quả công việc, cấp trên của bạn lại không đánh giá bạn cao như đồng nghiệp khác. Trong khi cách họ hoàn thành công việc lại không được suôn sẻ như bạn cho dù đó là nhiệm vụ dễ như ăn cháo. Họ trầy trật từ ngày này sang ngày khác, họ than thở về khó khăn, trở ngại này kia, cuối cùng họ cũng hoàn thành được nhiệm vụ và cấp trên đánh giá năng lực của họ cao hơn bạn.

Một ví dụ khác về một người quản lý giỏi, đó là phương pháp và cách làm của họ là ngăn chặn các vấn đề trước khi nó xảy ra. Để ngăn chặn các tình huống và vấn đề tồi tệ trước khi nó xảy ra cho tập thể, công ty hoặc quốc gia là một điều rất khó. Người quản lý đó phải có một tầm nhìn xa, bao quát được nhiều khía cạnh. Cho nên cách họ làm, và xử lý công việc tạo cho chúng ta cảm giác rằng họ chẳng làm được gì tuy nhiên công việc vẫn được hoàn thành đúng thời hạn tiến độ và tiết kiệm được nhiều chi phí, mang lại nhiều lợi ích cho tập thể.

Vấn đề ở đây chính là không ai có thể nhìn thấy được những điều tệ hại mà một người quản lý hoặc lãnh đạo giỏi đã ngăn ngừa nó không xảy ra. Những người điều hành kém cỏi thực sự thường sẽ được khen thưởng, bởi vì đa số mọi người thấy được quá trình công việc của họ một cách kịch tính, cách họ vất vả để hoàn thành hay xử lý sự cố mà chính họ đã tạo ra vì sự kém cỏi của mình.

Chúng ta nên ghi nhớ điều này để có những phần thưởng hay ghi nhận xứng đáng đối với những người điều hành có ít kịch tính, những người âm thầm xử lý và hoàn thành công việc một cách hiệu quả. Dường như công việc của họ không có gì khó khăn, nhưng bạn sẽ nhớ họ khi họ ra đi.

Du hề kỳ quý ngôn.

Công thành sự toại,

Bách tánh giai vị ngã tự nhiên

(Bậc thánh xưa quý lời nói

Làm xong công việc cho dân,

Mà dân cứ tưởng "tự nhiên tự mình làm")

- Lão Tử

Có rất nhiều ví dụ về điểm mù của sự vắng mặt trong cuộc sống. Một ví dụ khác là những bộ phim kịch tính của Hàn Quốc, thường khai thác rất tốt hình tượng nhân vật chính là một công tử con của chủ tịch tập đoàn lớn, bất tài, lêu lổng ăn chơi sau đó gặp tiếng sét ái tình rồi từ từ trở nên tốt hơn, giỏi hơn, xử lý được nhiều khó khăn bằng cách bất ngờ, và được nhiều người ủng hộ. Trong khi một người con khác thầm lặng cống hiến năm này sang tháng khác, lúc nào cũng tốt, khán giả sẽ ít quan tâm, vì không ai thấy được sự thay đổi kịch tính, cảm giác như nhân vật đó không đóng góp được gì. Và những người có khả năng tốt, điềm đạm như vậy lại thường là nhân vật phụ, ít được sự quan tâm hoặc hay vấp phải sự ghét bỏ của đám đông ngu ngốc.

Điểm mù của sự vắng mặt chính là sự thiên vị về nhận thức, nó ngăn cản chúng ta xác định những gì chúng ta không thể trông thấy. Các chức năng tri giác của chúng ta đã phát triển để nhận dạng những vật thể hiện diện trong môi trường. Cho nên rất khó để con người chú ý hoặc xác định những gì đang vắng mặt. Có những thứ tồn tại nhưng chúng ta không nhận ra vì giới hạn chức năng của các giác quan hiện tại.

Điểm mù của sự vắng mặt gây cho ta cảm giác khó chịu khi “không làm gì” nếu có một việc tồi tệ xảy ra, ngay cả khi “không làm gì” lại chính là giải pháp tốt nhất cho tình huống đó. Thông thường, cách tốt nhất chính là lựa chọn không hành động, nhưng điều đó lại rất khó cho con người chấp nhận nó về mặt cảm xúc.

CON GÀ VÀ QUẢ TRỨNG

Con gà và quả trứng cái nào có trước?

Câu hỏi khá quen thuộc, mỗi khi câu hỏi này được đặt ra, nhiều người sẽ lao vào chọn cho mình một vế và cố chứng minh mình đúng, ở mức độ cao hơn còn kêu gọi người khác ủng hộ tính đúng đắn của mình. Đôi khi còn tự rước sự bực tức vào mình vì tranh cãi với người khác.

Chỉ một câu hỏi mà nói lên được nhiều điều về tính cố chấp đúng sai, phân chia nhị nguyên của phần lớn dân số địa phương và cả toàn cầu. Một câu hỏi mà trả lời kiểu gì cũng đúng hoặc sai. Vậy thì việc chứng minh tính đúng sai của nó không phải là điều quan trọng mà bản chất của nó là để ta lựa chọn một quyết định và chấp nhận quyết định đó. Việc chứng minh hay tranh cãi với người khác để khẳng định mình đúng không phải là việc quan trọng.

Nói một cách khác đây là một cái bẫy lặp, giống như trong một vòng tròn lẩn quẩn, chọn bất cứ điểm nào trên vòng tròn cũng đều có thể là điểm bắt đầu và cũng chính là điểm kết thúc. Suy rộng ra nếu bạn đứng trước một tình huống A mà phải cần có điều kiện B để hoàn thành A, nhưng trớ trêu thay cuộc đời lại sắp đặt muốn hoàn thành B thì bạn phải cần hoàn thành A. Đây là tình huống trong lập trình gọi là "dead lock", bạn bị khóa chết trong tình huống của chính mình. Vì vậy khi rơi vào tình huống như vậy người ta sẽ cần một quyết định để thoát ra khỏi hoàn cảnh đó, sau khi thoát được nó thì bất cứ điều gì xảy ra sau đó, số phận an bài như thế nào thì cũng vui vẻ chấp nhận.

Cho nên câu hỏi "con gà và quả trứng cái nào có trước" là một dạng tình huống, ở đó người ta phải đưa ra quyết định và hướng đi của mình, tự mình vui vẻ chấp nhận và thực hiện chính quyết định đó dù kết quả có như thế nào đi nữa. Mọi sự tranh luận đúng sai đều vô nghĩa.