Hunter X Hunter là một trong những bộ truyện tôi đọc lúc nhỏ. Vào những năm 199x thì việc đọc truyện dài tập rất hay bị gián đoạn, phần nhiều là vì các NXB lúc đó không có bản quyền để phát hành. Bản thân tôi cũng không có đủ điều kiện để đọc được trọn vẹn bộ truyện này. Thời điểm đó thì bộ truyện dừng lại ở phân đoạn các Hunter đấu với loài Chimerian Ant. Có lẽ sự gián đoạn này lại là một điều tốt, vì sau này khi đến giai đoạn U40, tôi lại có dịp đọc lại bộ truyện này một cách đầy đủ trên một ứng dụng truyện tranh với phần nội dung đã được dịch sang tiếng Anh.

Cảm quan của một người U40 giúp tôi nhận ra đây không phải là một bộ truyện dành cho tuổi thanh thiếu niên, mặc dù nét vẽ có phần hồn nhiên trong sáng, nhưng phần sau của bộ truyện này chứa đựng nhiều yếu tố chỉ những người thực sự trưởng thành mới hiểu được. Suy nghĩ này của tôi càng được củng cố hơn sau khi xem trọn bộ phiên bản Anime của Hunter X Hunter trên Netflix, bản Anime này không có phụ đề tiếng Việt nên sẽ khá khó cho một số người xem hiểu được nội dung phim.

Cá nhân tôi thấy bản phim trên Netflix có phần hay và dễ hiểu hơn so với truyện. Chính cách thể hiện của đội ngũ làm phim đã lột tả được hết rất nhiều ý nghĩa về nhân sinh quan và vũ trụ quan mà tác giả truyện muốn gửi đến độc giả trong nội dung truyện của mình. Thông qua các trận chiến giữa các cao thủ (bao gồm người và các sinh vật suy nghĩ như người) sử dụng Niệm Lực (Nen) ở nhiều cấp độ khác nhau từ nhẹ nhàng cho đến mức vô cùng tàn bạo, mà người xem sẽ học hỏi được nhiều điều về các khái niệm căn bản của Phật Đạo. Nghe có vẻ lạ phải không?

Đa phần chúng ta vẫn sẽ bị cuốn vào những pha đánh đấm, tìm ra ai là kẻ mạnh nhất trong số các nhân vật. Nhưng càng xem phim ta lại càng nhận ra rõ rằng, không có ai là kẻ mạnh nhất bởi vì ưu điểm nổi trội của người này lại dễ dàng bị người khác có đặc tính khắc chế khuất phục. Điều này nhắc chúng ta về thuộc tính Ngũ Hành tương sinh tương khắc, các yếu tố vừa bổ sung vừa khắc chế lẫn nhau, chính cơ chế này giữ cho vũ trụ, trái đất, vạn vật luôn vận hành theo đúng quy luật và cân bằng.

Tác giả Togashi đã rất tinh tế và khéo léo trong việc dẫn dắt người xem từng bước đến với thiền (Zen) và niệm (Nen). Nếu người xem để ý kỹ sẽ thấy phương pháp rèn luyện Niệm Lực (Nen) mà những người thầy truyền thụ cho Gon và Killua phần lớn là đứng yên, hoặc ngồi yên trong một thời gian dài để tăng cường sức mạnh của Niệm (Nen). Đó là phương pháp rèn luyện nội tâm của những người tu hành theo Phật Đạo thông qua Thiền Định (Meditation hoặc Zen). Trong những lúc đứng yên, ngồi yên đó cũng là lúc Gon, Killua tự xem xét lại điểm mạnh yếu của mình và phát minh ra những tuyệt chiêu phù hợp với đặc tính cá nhân riêng của mình. Nói một cách khác hai cậu bé này đang thực hành Quán Chiếu (Review / Reflex).

Về cơ bản ta có thể thấy rằng nội tâm càng vững mạnh, năng lượng sống càng dồi dào, đó chính là ý nghĩa trong việc tu luyện niệm lực của hai nhân vật chính Gon và Killua để đối đầu với những thử thách cam go trong hành trình phiêu lưu của mình.

Nhân vật chính mở màn của phim là cậu bé Gon, bước vào đời với nội tâm rất trong sáng được thể hiện rất rõ ràng trong cách phối màu của phim. Chính sự trong sáng, đầy quyết tâm nghị lực của Gon đã mở ra một chương mới cho cậu bạn Killua. Killua có xuất thân rất đặc biệt, tuy là thiên tài tiềm năng của một gia tộc sát thủ hàng đầu thế giới, nhưng phải trải qua tuổi thơ sống trong môi trường gia đình rất khắc nghiệt, khiến cậu già dặn hơn cái tuổi mười hai của mình nhiều lần. May mắn thay, số phận (tác giả) đã cho Killua gặp Gon, ánh sáng tình bạn đã mở ra một chương mới tươi sáng hơn cho cuộc đời Killua. Cậu đã thoát ra khỏi con đường sát thủ mà gia đình sắp đặt sẵn để trở thành thành viên của hiệp hội Hunter. Kể từ đó hai cậu bạn thân Gon và Killua đã vui vẻ sát cánh cùng nhau vượt qua những thử thách trong hành trình phiêu lưu của mình.

Trái ngược với Killua, Gon rất trong sáng nhưng khi đứng trước cái chết của Kite (một người hướng dẫn cậu rất yêu quí) trong cuộc chiến với loài Chimerian Ant, Gon đã không đủ tỉnh táo và để tâm trí của mình rơi vào hố sâu tăm tối của thù hận, từ cậu bé hiền lành thương yêu các loài vật trở thành một kẻ tàn bạo trong một khoảng thời gian ngắn khi đánh đổi sự thiện lương của mình lấy sức mạnh hủy diệt nhằm báo thù cho Kite. Có thể nói Gon đã rơi vào trạng thái tẩu hỏa nhập ma, ngọn lửa thù hận bốc cháy ghê gớm tuy mang lại sức mạnh, nhưng đồng thời nó cũng đốt cháy luôn những điều tốt đẹp bên trong cậu.

Chứng kiến sự biến đổi này của người bạn thân duy nhất, Killua rất đau lòng, nhưng cậu cũng đành bất lực, tuy vậy tình bạn trung thành giữa Gon và Killua là một sợi dây bền vững. Killua trước khi từ bỏ con đường sát thủ, đã phải hứa với cha của mình là sẽ không bao giờ phản bội bạn bè. Chính sự cam kết này, khiến Killua mạo hiểm tính mạng của mình để tìm cách cứu Gon thoát ra khỏi cánh cửa tử ở cuối phim. Không những cứu mạng, mà cứu luôn cả linh hồn của Gon.

Xét theo quan điểm về âm dương thì vui vẻ trong sáng là Dương, cáu gắt, nóng giận, thù hận là Âm. Căn cứ theo các tính chất này ta sẽ biết khi nào một nhân vật hoặc ai đó bị biến chất từ trong sáng trở thành tối ám âm u hoặc ngược lại. Hiểu được điều này ta lại càng thấy được sự am hiểu sâu sắc triết lý Âm Dương ngũ hành của tác giả khi vận dụng vào cách xây dựng câu truyện của mình. Ban đầu, Gon trong sáng giúp Killua đang tăm tối, về sau thì ngược lại, và đến kết phim thì tất cả đều trở về trong sáng vui tươi. Điều đó không có nghĩa là bóng tối cuộc đời đã biến mất, nhưng là vì họ đã có ánh sáng nội tâm lớn mạnh đủ để soi sáng cho từng bước chân của họ trong cuộc đời.

Người ta cũng thường hay ví mặt trời là Dương, còn mặt trăng là Âm. Khi mặt trời khi lên cao hết mức để tỏa sáng vào Chánh Ngọ (12h trưa) thì sẽ bắt đầu hạ xuống từ từ nhường vị trí cho mặt trăng. Giả sử mặt trời không bao giờ nhường chỗ cho mặt trăng thì chắc muôn loài vạn vật đều bị thiêu đốt, ngược lại nếu mặt trăng không nhường chỗ cho mặt trời thì trái đất trở thành nơi tối tăm băng giá. May mắn thay, mặt trời và mặt trăng luôn vận hành theo đúng quy luật biết lúc nào cần lên cao, lúc nào cần xuống thấp nhịp nhàng cùng nhau nuôi dưỡng sự sống của muôn loài.

Gon và Killua cũng như mặt trời và mặt trăng, Âm và Dương. Tuy có vẻ khác nhau nhưng lại hỗ trợ và giúp đỡ nhau phát triển hoàn thiện, chính vì biết nhường nhịn và phối hợp nhịp nhàng mà cả hai ngày càng trở nên mạnh mẽ hơn trong suốt hành trình của họ.

Như tôi đã đề cập ở phần đầu về sự gián đoán trong việc theo dõi nội dung của bộ truyện tranh Hunter X Hunter này là một điều tốt. Lý do cho việc này đó là tôi có thể cảm nhận được trọn vẹn nội dung ở cả hai góc độ (đa chiều): góc nhìn trẻ thơ và góc nhìn của một người trưởng thành với những kiến thức và kinh nghiệm mà một em bé chưa đủ thời gian để tích lũy được. Khái niệm “đa chiều” rất khó nắm bắt vì không có nhiều sự giải thích đơn giản, rõ ràng và ví dụ cụ thể.

Cá nhân tôi nghĩ một số người (không phải tất cả, nhưng có lẽ cũng đông) lầm lẫn giữa “đa hướng” với “đa chiều”. Tôi xin đóng góp thêm một nhận định của riêng mình về “đa hướng” và “đa chiều”. Theo tôi thấy “đa hướng” là khi chúng ta đứng yên một chỗ, giữ nguyên vị trí và xoay đủ một vòng tròn 360 độ, tất cả những gì chúng ta thấy trong lúc xoay tròn là cái nhìn “đa hướng”. Cho dù chúng ta có thay đổi góc nhìn thì phạm vi thấy và hiểu biết của chúng ta cũng vẫn còn nhỏ bé hạn hẹp do vị trí, địa điểm nơi chúng ta đứng không thay đổi.

Về phần “đa chiều” thì sẽ giống như có một người khác đứng đối diện cách ta một khoảng cách, nói cho ta biết sau lưng chúng ta có gì (thú dữ, kẻ xấu rình rập, các mối nguy hiểm đe dọa, v.v...) mà chúng ta không thể thấy vì không có mắt sau lưng. Bạn có thể thay người đó bằng cách cầm một cái gương, nhưng độ rộng quan sát của cái gương sẽ nhỏ hơn và nó phụ thuộc vào ý muốn chủ quan của người cầm gương, bù lại nó phản ánh đúng những gì nó thấy và không đưa ra các ý kiến làm ảnh hưởng đến nhận thức của người cầm gương. Ngược lại, người đối diện có thể cung cấp cho ta biết cái nhìn “đa hướng” của họ, cái nhìn “đa hướng” của họ tạo nên cái nhìn “đa chiều” của cá nhân ta với điều kiện chúng ta phải gạt bỏ sự cố chấp của bản thân và phải có chánh kiến.

(Ghi chú: Gạt bỏ cố chấp và có chánh kiến cùng một lúc không phải là việc dễ làm, nó đòi hỏi rất nhiều Niệm Lực hay nói bằng ngôn ngữ trong phim là Nen)

Lý do tôi đề cập đến “đa hướng” và “đa chiều” bởi vì đó là hai yếu tố cần thiết để tạo ra được một cốt truyện hay, một nhân vật đáng nhớ, đặc biệt khi đó lại là một nhân vật phản diện tầm cỡ như Chimera Ant King (vua của loài kiến đột biến). Tác giả Togashi đã hóa thân thành vua của loài kiến để loài người hiểu được cảm giác của một người yếu thế bị kẻ khác chà đạp, hành hung.

Chính sự hiểu biết “đa hướng” và “đa chiều” của tác giả đã tạo ra được một tập phim rất xúc động trong Hunter X Hunter, đó là đoạn kết của Chimera Ant King và cô gái mù Komugi (bậc thầy bất bại của bộ môn cờ Gugi) xuất thân trong một gia đình hạ lưu, tầng lớp thấp kém trong xã hội độc tài ở NGL. Mặc dù Chimera Ant King (tên thật Meruem) được sinh ra với vô số ưu điểm vượt trội hơn so với các loài sinh vật khác (một loài sinh vật thượng đẳng) trong nhiều lĩnh vực, tuy nhiên lại chưa một lần có thể đánh bại được Komugi cho đến tận khi chết. Trong mối quan hệ giữa hai nhân vật này, chúng ta lại học thêm được một điều về tình bạn khác được phát triển thông qua việc thi đấu cờ giữa hai nhân vật thuộc hai tầng lớp cực kỳ khác biệt (khác biệt về tầng lớp, giai cấp, và chủng loài). Chimera Ant King đại diện cho kẻ thống trị sở hữu các sức mạnh và quyền lực tối cao của giai cấp thống trị, có thể dễ dàng đạt được bất cứ điều gì mình muốn, nhưng lại không biết mình muốn gì cho đến khi gặp Komugi. Trái ngược lại, Komugi thuộc về thành phần thấp kém, bé nhỏ, tính cách nhu mì và khiêm tốn, hoàn toàn không giỏi nhiều việc trong cuộc sống, nhưng chỉ có một sở thích duy nhất cũng như mạnh nhất đó là khả năng đánh cờ Gugi để kiếm tiền nuôi sống gia đình. Tình bạn giữa hai nhân vật này được xây dựng trên những cuộc đấu trí căng thẳng trong bộ môn cờ Gugi, mỗi lần người này phá được thế trận của người kia, thì lập tức người kia lại phát minh ra được một thế trận mới hay hơn. Cứ như vậy, Chimera Ant King đã trút bỏ cảm giác của kẻ đi tìm chiến thắng (thích hơn thua) bằng trạng thái vui vẻ phấn khởi khi khám phá và học hỏi được thêm điều mới lạ.

Thông qua những cuộc cờ này, mà Komugi đã giúp cho Chimera Ant King nhận ra được ý nghĩa sự tồn tại của bản thân mình, nó không phải là thứ do người khác (kiến Mẹ) áp đặt (phải thống trị muôn loài) mà là thứ hạnh phúc đơn giản tự mình tìm thấy thông qua các biến cố xày ra trong cuộc đời ngắn ngủi. Ở cuối cuộc chiến, dù đang sở hữu một sức mạnh bất bại có thể tiêu diệt muôn loài trên quả địa cầu, nhưng Chimera Ant King lại hạ mình, quỳ gối nhận thua trước những kẻ chống đối (loài người) và kết thúc cuộc chiến chỉ để tìm gặp lại người bạn Komugi của mình. Còn Komugi dù biết ở gần bên Chimera Ant King thì cô cũng sẽ chết vì bị nhiễm độc phóng xạ, nhưng vẫn vui vẻ chấp nhận, vì trong suốt cuộc đời đầy đau khổ của mình cô đã tìm ra được hạnh phúc là có một người tri kỷ cùng chơi cờ vui vẻ vô tư với cô đến phút cuối của cuộc đời.