top of page
Tìm kiếm

TIỀN ĐIỆN TỬ CÓ THỰC SỰ LOẠI BỎ BÊN THỨ BA


Lý do tôi viết bài này là vì tôi không ưa thích trào lưu, xu hướng mới nổi hay thịnh hành. Có nhiều lý do để mọi người ca tụng tiền điện tử, thường là để dẫn dắt đám đông và trục lợi cho cá nhân, cho nên trước khi trình bày suy nghĩ của mình về vấn đề trên, đây là cách hiểu của tôi về thanh toán trong thế giới hiện tại, chúng ta có thể có hai phương thức.

  1. Thanh toán thông thường, chuyển khoản sử dụng ngân hàng. Trong phương thức này ngân hàng là bên thứ ba.

  2. Thanh toán bằng các loại tiền ảo sử dụng công nghệ blockchain, sử dụng các platform gọi là e-wallet (ví điện tử). Trong phương thức này, công ty tạo ra e-wallet là bên thứ ba hoặc công ty tạo ra đồng tiền điện tử là bên thứ ba.

VAI TRÒ CỦA BÊN THỨ BA TRONG GIAO DỊCH THANH TOÁN?

Nếu bạn sử dụng phương thức thanh toán cổ xưa, kiểu hàng đổi hàng, bạn sẽ không cần bên thứ ba. Hai bên sẽ trao đổi trực tiếp với nhau, tự thỏa thuận và đồng ý đổi bao nhiêu sản phẩm A để lấy sản phẩm B. Giao dịch sẽ luôn minh bạch và chỉ xảy ra khi có sự đồng ý của đôi bên. Điểm bất tiện là bạn sẽ phải tự vận chuyển số hàng hóa, sản phẩm đó về nhà, và không có đủ kho chứa dự trữ cho tất cả các sản phẩm bạn muốn sử dụng vì không phải lúc nào cũng cần sử dụng hết những thứ mình đang có. Do vậy loài người đã kiếm những thứ khác làm vật trung gian, nhỏ gọn hơn cho việc trao đổi, như vàng và sau này là tiền giấy. Nhưng một tờ giấy lộn hoặc cục đá màu mè hay một cục kim loại như vàng, bạc, đồng, chì, kẽm về bản chất không có một chút giá trị gì, vì vậy phải cần một bên thứ ba đứng ra có đầy đủ uy tín, sự tin tưởng của số đông loài người đứng ra đảm bảo giá trị trao đổi tương ứng của một cục đá, một thanh kim loại hay một tờ tiền giấy. Như vậy mọi người trong xã hội đã yên tâm dùng gạch đá, giấy lộn để trao đổi lấy một món hàng có giá trị tương ứng, giá trị của bất kỳ vật trung gian nào về bản chất đều phụ thuộc vào niềm tin của con người. Cho nên chúng ta hay có câu “sống bằng niềm tin” để nói về cuộc sống của một ai đó.

Bên thứ ba còn đóng vai trò chứng thực cho một vật trao đổi trung gian, cho nên chúng ta mới có phân biệt tiền thật tiền giả. Thật ra về bản chất hai thứ đó cũng chỉ là giấy lộn, điểm khác nhau là một cái được bên thứ ba đảm bảo và một cái thì không. Cho nên bên thứ ba mới chính là nhân tố chủ chốt quyết định giá trị của một vật vô tri vô giác.


BÊN THỨ BA LÀ AI?

Thuở xa xưa, bên thứ ba là những người có đạo đức tốt được mọi người tin tưởng, tín nhiệm, thường là già làng hoặc một cá nhân ưu tú được mọi người bầu chọn làm vua, hoặc nhà lãnh đạo. Cho nên khi một người đồng ý đứng ra đảm bảo giá trị cho một vật trung gian, nghĩa là họ lấy chính giá trị cá nhân của mình ra quy đổi thành giá trị của vật đó. Nếu có sai sót hay bất cứ thiệt hại nào xảy ra đối với những người tin tưởng họ thì uy tín, danh dự, cuộc sống của người đó sẽ hoàn toàn sụp đổ. Nói chung sẽ bị cộng đồng quay lưng và hắt hủi. Cho nên họ phải sử dụng toàn bộ năng lượng và thời gian của mình để đảm bảo rằng vật trung gian mà hỏ bảo chứng luôn có giá trị. Bạn sẽ không thể nào đủ thời gian và năng lượng để làm việc riêng của mình và phục vụ cộng đồng giải quyết các tranh chấp khiếu nại liên quan đến các vật thanh toán trung gian. Đó là một công việc nặng nhọc, và nhiều rủi ro, nó đòi hỏi một người phải hoạt động toàn thời gian. Và để bù đắp cho các mất mát, rủi ro của người đó, mọi người trong xã hội sẽ đồng ý trích một phần sản phẩm của mình để nuôi bên thứ ba, giúp người đó đủ điều kiện để tái tạo năng lượng tiếp tục vai trò bảo đảm cho vật thanh toán trung gian. Trong thời hiện đại, các cá nhân uy tín được thay bằng các ngân hàng mà đầu não là ngân hàng nhà nước hay ngân hàng trung ương. Về bản chất vai trò không thay đổi mà chỉ lớn hơn về mặt quy mô so với thời sơ khai, thay vì một người làm bây giờ chúng ta có một tổ chức gồm nhiều người.

Tự bản thân tiền điện tử vốn không có giá trị, cho nên từ ban đầu sẽ phải có một người nào đó bỏ ra một lượng tiền giấy mà cụ thể là USD, để xây dựng giá trị cho đống dữ liệu điện tử đó để lôi kéo nhiều người tham gia, và giá trị của nó sẽ tăng khi lòng tin của những người tham gia tăng, người ta sẽ bỏ nhiều USD để đổi lấy một đồng tiền điện tử. Đối với tiền điện tử thì bên thứ ba không còn là ngân hàng mà là các công ty tạo ra một đồng tiền điện tử nào đó, các công ty tạo ra e-wallet hoặc platform trao đổi. Đương nhiên bạn vẫn không thể an tâm mà giao tài sản của mình cho một ai đó bạn không tin tưởng. Cho nên các công ty chế ra e-wallet hay platform trao đổi tiền điện tử vẫn phải đăng ký kinh doanh và phải có chứng nhận của nước sở tại hoặc một tổ chức quốc tế uy tín nào đó. Suy ra, họ cũng vẫn sẽ là bên thứ ba và vai trò của họ là thay thế một trong nhiều chức năng chính của ngân hàng. Họ không loại bỏ bên thứ ba, bởi vì họ chính là bên thứ ba, cái mà họ loại bỏ là một trong những bên được coi là thứ ba.

Bạn có biết rằng để sử dụng các loại tiền điện tử thì bạn vẫn phải cần sử dụng các thiết bị điện tử như máy tính, máy tính bảng, điện thoại, v.v... Bạn có biết rằng để tạo ra một đồng tiền điện tử cũng phải tiêu hao nhiều năng lượng điện, để hệ thống máy tính chạy các giải thuật sinh ra đồng tiền đó. Về cơ bản để tạo ra, duy trì và sử dụng đồng tiền điện tử bạn phải sử dụng điện. Điện không tự nhiên sinh ra, bạn cần phải tốn nhiều chi phí để xây dựng và vận hành các nhà máy điện. Các platform trao đổi tiền điện tử, các e-wallet (ví điện tử), các tổ chức chế ra tiền điện tử cũng không tự nhiên mà có, chúng cũng vẫn được tạo ra bởi con người, và bản thân họ cũng cần phải thu lại bằng hoặc nhiều hơn chi phí (bao gồm cả tiền điện) mà họ đã bỏ ra để tạo ra các thứ đó.

KẾT LUẬN

Sau khi đã suy nghĩ về những điều nêu ra ở trên tôi có thể đi đến kết luận của riêng mình là tiền điện tử không thể loại bỏ bên trung gian thứ ba. Ứng dụng blockchain có thể có ý nghĩa nào khác nhưng khi áp dụng vào tiền điện tử và đề cao việc loại bỏ sự tham gia của một bên thứ ba vào giao dịch thanh toán là chuyện không thể. Blockchain có thể giúp đảm bảo độ chính xác của dữ liệu nhằm chống lừa đảo hoặc phá hoại từ các hacker nhưng chúng ta không nên quá đề cao vai trò của nó như một phương pháp thần kỳ cho mọi lĩnh vực. Nếu muốn loại bỏ hoàn toàn bên thứ ba, hãy quay về với phương thức trao đổi trực tiếp bằng hàng hóa, hàng đổi hàng như thời xa xưa, hãy sống tốt và đừng tham lam. Công nghệ cao cấp nhất giúp loại bỏ bên thứ ba, cuối cùng vẫn là niềm tin giữa con người.

Bài đăng gần đây

Xem tất cả

CẢM ƠN BẠN!

bottom of page